Strona glownaJaponia
Czy wiesz ze...
Sam widzialem
Artykuły
Zielona Herbata
Język
GaleriaTest
O stronieLinkiKontakt
Księga Gości

Ogólna historia Japonii


Początki dziejów Japonii nierozerwalnie łączą się z Chinami, które to odegrały znaczącą rolę w tworzeniu historii „Kraju Wschodzącego Słońca”. To właśnie z Chin został zaczerpnięty konfucjanizm (system filozoficzno-religijny), pismo, origami, ogrody japońskie i wiele innych podstawowych elementów kultury Japonii.

Pierwszym ważnym odnotowanym wydarzeniem w historii kraju jest nominacja w roku 57 n.e. władcy królestwa Yamato na króla przez chińskiego cesarza z dynastii Han.

Przez kolejne wieki w Japonii formowały się struktury organizacyjne państwa, a już w VII wieku kraj ten stał się mocnym państwem z scentralizowaną władzą. Prawdopodobnie w roku 538 lub 552 do Japonii dotarł Buddyzm stając się religią ważną na równi z pierwotną religią „Kraju Wschodzącego Słońca” – Shinto.

W 710 roku została założona pierwsza permanentna stolica Japonii - Nara - przy projektowaniu której wzorowano się na ówczesnej stolicy Chin – Chang’an. W nowej stolicy kraju wybudowano wiele świątyń buddyjskich, a ich kapłani zaczęli odgrywać coraz większą rolę w państwie. Pod koniec VIII wieku ich władza stała się na tyle wpływowa, że w 784 roku w celu obrony pozycji cesarza oraz władzy centralnej zdecydowano się na przeniesienie stolicy do Nagaoki a następnie do Kioto w 794 roku. W Kioto cesarstwo zachowało swoją siedzibę przez ponad 1000 lat.

W tym okresie rozwinął się system sylab KATAKANA dzięki czemu możliwy stał się rozwój japońskiego pisarstwa.

Na kilka stuleci, władzę w Japonii objął klan Fujiwara zajmując większość ośrodków politycznych w Kioto oraz głównych prowincjach. Apogeum władzy ich panowania przypada na 1016 rok z najwybitniejszym członkiem rodziny na czele - Michinaga. Po jego śmierci nastąpiło osłabienie władzy Fujiwara. Coraz większa grupa właścicieli ziemskich zaczęła  wynajmować samurajów do ochrony ich własności. W ten sposób wzrosło znaczenie stanu rycerskiego (samurajów) w Japonii. W XII wieku rozpoczął się długi okres rządów feudalnych sprawowanych przez rody samurajów. Do władzy doszły dwie rodziny z arystokratycznymi korzeniami – Minamoto oraz Taira. W drugiej połowie XII wieku klan Taira został liderem politycznym Japonii, który rządził krajem w latach 1168-1178. Głównym zagrożeniem władzy oraz stabilizacji w kraju w tym okresie byli bojowniczy przywódcy buddyjskich klasztorów niejednokrotnie zakłócając publiczny porządek Japonii.

W 1185 roku to jednak klan Minamoto z wodzem Yoritomo na czele przejął władzę w Japonii. Po wyeliminowaniu wszystkich potencjalnych przeciwników, włączając w to członków najbliższej rodziny, został mianowany Shogunem (najwyższe oznaczenie militarne) i założył nowy rząd w rodzinnym mieście Kamakura.

W czasie okresu Kamakury (1185-1333), Japonia została dwukrotnie napadnięta przez wojska mongolskie pod wodzą Kubiłaj-chana. Mimo, że obie napaści zostały odparte przez wojska japońskie to państwo zostało znacznie osłabione. Armia japońska miała sporo szczęścia, kiedy to ogromna i nowoczesna armia mongolii niejednokrotnie musiała wycofywać się z powodu złych warunków atmosferycznych uniemożliwiających atak na tereny Japonii.

Chińskie wpływy nadal były silne w tym okresie. Wywodząca się z tego kraju filozofia Zen dotarła do Japonii w 1191 roku, gdzie znalazła wielu zwolenników wśród samurajów. 

W 1333 roku rozpoczęła się era Muromachi, trwająca do roku 1576. Był to niespokojny okres z krajem podzielonym na południową i północną część z dwoma cesarzami. Taki stan utrzymywał się przez ponad 50 lat w czasie którego te dwa cesarstwa niejednokrotnie walczyły ze sobą o zdobycie supremacji w kraju. W 1392 roku władza w kraju znowu powróciła do rąk jednej rodziny. W tym okresie nastąpił znaczący rozwój rolnictwa co wpłynęło na poprawę sytuacji ekonomicznej kraju. W XV i XVI wieku rządy szogunów Ashikaga i rządu w Kioto przestały praktycznie odgrywać jakąkolwiek rolę w kraju. Do władzy politycznej zaczęli dochodzić wielcy właściciele ziemscy posiadając władzę w kontrolowanych przez siebie regionach. Niektórzy z nich byli w stanie zarządzać całymi prowincjami.

W 1542 roku w kraju zjawili się pierwsi portugalscy handlarze oraz misjonarze, którzy zapoczątkowali chrześcijaństwo w Japonii. Mimo sporej opozycji buddystów, Japończycy bez oporów powitali chrześcijaństwo, głównie za względu na możliwość nawiązania kontaktów handlowych, szczególnie militarnych z innymi krajami.

W drugiej połowie XVI wieku kilku potężnych władców walczyło o przejęcie władzy nad krajem, jednym z nich był Oda Nobunaga. To on przejął kontrolę nad prowincją Owari w 1559 roku oraz zdobył Kioto w 1568 roku. W kolejnych latach sukcesywnie eliminował swoich wrogów. W 1582 roku generał Akechi zamordował Nobunaga oraz zajął jego zamek Azuchi znajdujący się nad rzeką Biwa. Toyotomi Hideyoshi, generał walczący u boku Nobunag zareagował natychmiast pokonując Akechi i przejmując kontrolę na terenach należących do Nobunaga i eliminując kolejnych przeciwników. Po zwycięstwie nad rodziną w Hojo w Odawara w 1590 roku, Japonia po raz kolejny została zjednoczona. Hideyoshi w trakcie zdobywania kolejnych prowincji zniszczył wiele zamków, w 1588 roku skonfiskował broń należącą do rolników oraz religijnych instytucji. W 1587 roku Hideyoshi wydał dekret nakazujący opuszczenie Japonii przez chrześcijańskich misjonarzy. Mimo to, Franciszkanie nadal starali się rozprzestrzeniać chrześcijaństwo na ziemiach cesarstwa. W 1597 roku 26 misjonarzy zostało straconych jako ostrzeżenie dla innych.

Hideyoshi będąc przekonany o swojej potędze zaatakował Chiny jednak te megalomańcze zapędy szybko zostały skorygowane przez armie Korei oraz Chin.


Władzę w Japonii przejął Tokugawa Ieyasu, który został mianowany Szogunem przez cesarza w 1603 roku i stworzył rząd w Edo (Tokio). Krajem zarządzał twardą ręką rozdając ziemie poddanym wasalom. Ieyasu kładł nacisk na handel zagraniczny nawiązując dobre układy z Anglią oraz Holandią. W 1614 roku wzmocnił prześladowanie chrześcijaństwa oraz zakazał głoszenia tej religii.

Po zgładzeniu klanu Toyotami w 1615 roku i zdobyciu zamku w Osace, Ieyasu praktycznie nie miał wrogów w kraju. Zabronił podróżowania poza granice kraju oraz zredukował kontakty ze światem zewnętrznym do minimum. Ograniczony handel istniał z Chinami oraz Holandią w porcie Nagasaki.

Rządy rodziny Tokugawa były stabilne przez kilka stuleci, chociaż sukcesywnie traciły poparcie wśród społeczeństwa.

W XVIII wieku coraz mocniejsze były próby nawiązania kontaktów handlowych przez Rosjan, a później inne kraje europejskie oraz Stany Zjednoczone. Ostatecznie komandor Perry w 1853 roku zmusił rząd Tokugawa aby otworzył część portów na handel międzynarodowy. W 1867 roku rząd Tokugawy upadł pod zdecydowanymi naciskami politycznymi. Nastała epoka Meiji trwająca do 1912 roku. Cesarz przeniósł stolicę z Kioto do Edo i nakazał zmianę nazwy miasta na Tokio czyli „Wschodnia Stolica”. Władzę objęła grupa ważnych notablów oraz byłych samurajów.

Tak jak inne azjatyckie kraj, Japonia została zmuszona do podpisania jednostronnych i niesprawiedliwych umów z mocarstwami zachodnimi. Japonia została uzależniona ekonomicznie oraz militarnie od zachodu. Drastyczne reformy zostały przeprowadzone na politycznej scenie kraju. Nowy rząd wprowadzał demokrację starając się wyrównać różnice klasowe w społeczeństwie. W konsekwencji tych działań największymi przegranymi zostali samuraje tracąc swoje przywileje. Reformy te zawierały także ustanowienie praw człowieka z prawem do wyboru religii w 1873 roku. System edukacji również został zreformowany na wzór francuski, a jeszcze później niemiecki.

Po wielu dekadach zachodnich wpływów na kulturę, ekonomię i politykę kraju, coraz częściej pojawiały się nacjonalistyczne reakcje i głosy wśród narodu. Duże środki Japonia przeznaczała na wzmocnienie armii, wysyłała wielu młodych i ambitnych Japończyków do zagranicznych uniwersytetów gdzie studiowali języki oraz nauki scisłe podczas gdy zagraniczni eksperci oraz uczeni wykładali w Japonii. Rząd przeznaczał również ogromne fundusze na inwestycje w transporcie oraz na rozwój sieci komunikacyjnej. Pod koniec XIX wieku pojawił się kryzys ekonomiczny którego konsekwencją była reforma systemu walutowego oraz założenie Bank of Japan. Na wzór europejski, Japonia ustanowiła swoją pierwszą konstytucję w 1889 roku.


W 1894 roku miał miejsce konflikt interesów pomiędzy Koreą oraz Chinami w wyniku czego Japonia pokonała w dwuletniej wojnie Chiny odbierając jej Tajwan, oddając jednak inne zagarnięte tereny po interwencji Rosji, Francji oraz Niemiec. W 1904 roku miała miejsce wojna Rosyjsko-Japońska wygrana przez wojska japońskie. Kolejne sukcesy militarne Japonii spowodowały jeszcze większą eskalację nacjonalizmu.

Po śmierci cesarza Meiji 1912 roku władzę przeszła z rąk oligarchów do parlamentu i partii demokratycznych. W czasie I Wojny Światowej Japonia walczyła u boku z aliantami jednak jej rola w całej wojnie była niewielka. Podczas pokojowej konferencji w Paryżu w 1919 roku została odrzucona japońska propozycja zmiany „klauzuli równości rasowej” przez Stany Zjednoczone, Wielką Brytanię oraz Australię. Ta arogancja oraz dyskryminacja wobec Japonii ochłodziła japońskie relacje z zachodem.

Po I Wojnie Światowej ekonomiczna sytuacja Japonii uległa pogorszeniu. W 1923 roku miało miejsce katastrofalne trzęsienie ziemi na Jokohamie, które zabrało ze sobą ponad 120 tysięcy ludzkich istnień, a kryzys światowy pod koniec trzeciego dziesięciolecia jeszcze tylko ten kryzys zwiększył.

W 1933 roku Japonia wystąpiła z Ligi Narodów będąc krytykowana za jej militarne działania w stosunku do Chin. W 1937 roku wybuchła kolejna wojna Chińsko-Japońska, która trwała do 1945 roku.

W 1940 roku Japonia okupowała Francuskie Indochiny (Wietnam) za porozumieniem z rządem Vichego i przyłączyła się do osi Niemcy-Włochy. Decyzje te spotkały się z ostrą krytyką ze strony Stanów Zjednoczonych oraz Wielkiej Brytanii, które zareagowały bojkotem paliwowym. Kiedy zawiodły dyplomatyczne próby rozwiązania konfliktu, Japonia postanowiła zająć bogate w złoża ropy tereny Holenderskich Indii Wschodnich (Indonezia) co były początkiem wojny ze Stanami Zjednoczonymi oraz Wielką Brytanią. W grudniu 1941 roku japońskie wojska zaatakowały aliantów w Pearl Harbour oraz kilka innych miejscach na Pacyfiku. Punktem zwrotnym była bitwa o Midway w czerwcu 1942 roku. Od tego momentu alianci stopniowo zaczęli odzyskiwać tereny zajęte przez Japończyków. Na wiosnę 1945 roku Amerykanie rozpoczęli inwazję Okiwany, która były jedną z najkrwawszych bitew II Wojny Światowej.

27 lipca 1945 roku zażądano od Japonii całkowitej kapitulacji pod groźbą kontynuowania destrukcji kraju. Nie wszyscy zaakceptowali te warunki. Wojska amerykańskie zrzuciły dwie bomby atomowe na Hiroszimę i Nagasaki w dniach 6 i 9 sierpnia, a Związek Sowiecki wypowiedział wojnę Japonii 8 sierpnia. 14 sierpnia cesarz Showa podpisał bezwarunkową kapitulację.

Po II Wojnie Światowej Japonia była zrujnowana. Wszystkie większe miasta oprócz Kioto zostały zniszczone, przemysł oraz infrastruktura transportowa została poważnie uszkodzona. Okupacja Japonii przez siły alianckie zakończyła się w kwietniu 1952 roku. Japonia straciła praktycznie wszystkie tereny zajmowane przed 1894 rokiem. Okinawa była kontrolowana przez USA i została zwrócona Japonii w 1972 roku. Zaraz po zajęciu Japonii przez aliantów, ponad 500 oficerów popełniło samobójstwo, a wielu innych zostało straconych za zbrodnie wojenne. Cesarz Showa nie zastał uznany zbrodniarzem wojennym.

Nowa konstytucja weszła w życie w 1947 roku. Cesarz stracił swoją polityczną oraz militarną władzę, a pozostał jedynie symbolem państwa. W życie weszło powszechne prawo wyborcze oraz zagwarantowano wszystkim prawa człowieka. Japonia straciła prawo po posiadania własnej armii.

Współpraca między władzami japońskimi i alianckimi przebiegała bez większych zakłóceń. Po wojnie w Korei, japońska gospodarka zaczęła rozwijać się w bardzo dobrym tempie. Standard życia podniósł się znacznie, a socjalnie społeczeństwo było stabilne. Negatywną konsekwencją wzrostu ekonomicznego było wzmagające się zanieczyszczenie środowiska. Relacje między Japonią a Związkiem Sowieckim zostały unormowane w 1956 roku, a z Chinami w 1972 roku.

Kryzys paliwowy w 1973 roku dotkliwie dotknął japońską gospodarkę będącą uzależnioną od tego surowca w wyniku czego postawiono na inwestycje w nowoczesne technologie oraz elektronikę.

Maru, 29.08.2008 r
 
Źródło: www.japan-guide.com, Wikipedia

All rights reserved. Wszelkie prawa zastrzeżone. 2008 by Maru